خواجه نصير الدين الطوسي

64

آغاز و انجام ( فارسي )

فِيها وَ لَدَيْنا مَزِيدٌ 2 و به اين سبب خازن بهشت را رضوان گويند . چه تا به اين مقام نرسد از نعيم بهشت نيابد وَ رِضْوانٌ مِنَ اللَّهِ أَكْبَرُ 3 . و بعد از آن بايد كه قدرتش در قدرت او تعالى منتفى شود تا قدرت خود را به هيچ مغاير قدرت او نداند و آن را مرتبهء توكل خوانند ، وَ مَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ إِنَّ اللَّهَ بالِغُ أَمْرِهِ قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِكُلِّ شَيْءٍ قَدْراً 4 . و بعد از آن بايد كه علمش در علم او تعالى منتفى شود تا به خودى خود هيچ نداند و اين مرتبه را تسليم خوانند ، وَ يُسَلِّمُوا تَسْلِيماً 5 . و بعد از آن بايد كه وجودش در وجود او منتفى شود تا به خودى خود هيچ نباشد و اين مقام اهل وحدتست ، أُولئِكَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ 6 و اگر سالك اين طريق نسپرد و بر حسب ارادهء خود رود ارادت او هواهاى مختلف مخالف حق اقتضا كند ، وَ لَوِ اتَّبَعَ الْحَقُّ أَهْواءَهُمْ لَفَسَدَتِ السَّماواتُ وَ الْأَرْضُ وَ مَنْ فِيهِنَّ 7 . پس از هواى خود ممنوع نشود . وَ حِيلَ بَيْنَهُمْ وَ بَيْنَ ما يَشْتَهُونَ 8 در سخط خداى تعالى افتد ، أَ فَمَنِ اتَّبَعَ رِضْوانَ اللَّهِ كَمَنْ باءَ بِسَخَطٍ مِنَ اللَّهِ 9 . و هواى او را بهاويه رساند تا باغلال و سلاسل نامرادى كل مغلول و مقيد گردد و نامرادى وصف مماليك است و به اين سبب خازن هاويه را مالك خوانند و بعد از اين بازاء درجهء توكل دركهء خذلان بود ، وَ إِنْ يَخْذُلْكُمْ فَمَنْ ذَا الَّذِي يَنْصُرُكُمْ مِنْ بَعْدِهِ 10 . و بازاء درجهء تسليم دركهء هوان بود ، وَ مَنْ يُهِنِ اللَّهُ فَما لَهُ مِنْ مُكْرِمٍ 11 . و بازاء درجهء وحدت دركهء لعنت ، أُولئِكَ يَلْعَنُهُمُ اللَّهُ وَ يَلْعَنُهُمُ اللَّاعِنُونَ 12 . تا همچنانكه انتفاء قدرت و علم و وجود طايفهء اول اقتضاى قدرت نامتناهى و علم ذاتى و هستى جاودانى كرد ، وَ ذلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ 13 استعداد اين قوم به اين صفات اقتضاى عجز نامتناهى و جهل كلى و نيستى هميشگى كند . ذلِكَ الْخِزْيُ الْعَظِيمُ 14 .